Over het op één na hoogste plateau ter wereld

De Altiplano is en blijft het meest opmerkelijke natuurfenomeen van Zuid-Amerika. Tijdens het ontstaan van de aarde deden verschillende oerkrachten hun werk in het gebied van de Centrale Andes. Tektonische activiteiten tilden een mineraalrijke bodem naar vierduizend en vijfduizend meter hoogte. Het Andesgebergte breidde zich vervolgens uit in een wijde waaier van circa 640 km breed. Barre hoogtewoestijnen en vele intermontane valleien tref je van het Titicacameer in Peru tot de woestenij rond de Aconcagua berg (6962m) op de Chileens-Argentijnse grens. Het is het op één na hoogste bergplateau ter wereld, na dat van Tibet.

Met een snelheid van ongeveer 8 cm per jaar schuift de oceanische Nazcaplaat steeds verder weg onder de continentale Zuid-Amerikaanse. Vanuit vier Andesbestemmingen voeren verschillende toegangswegen nieuwsgierige bezoekers naar de zogenaamde ‘Ring van Vuur’. Zoutvlaktes stapelen wel tien verschillende zoutlagen boven elkaar. Jeepsporen verbinden terracottakleurige canyons en geiservelden met opspuitende waterkolommen, borrelende modderpoelen en stomende fumarolen.

Hoe onherbergzaam het landschap ook klinkt, onbewoond is het niet. Je reist door een minimalistisch landschap dat bruist van wildlife en tevens ook het land is van de Aymara indianen. Hun isolement op deze hoogte is groot. Aymara’s halen zin en betekenis uit een Andesfilosofie waar de Pachamama of Moeder Aarde centraal staat. Ze is een oppergodin die alles doordringt en aanwezig is in de mens en alle dimensies van de natuur.

Dreigend onheil

Tijdens het regenseizoen oogt de hemel boven de Altiplano vol dreigend onheil. Na maanden van droogte vertoont het aardoppervlak brede scheuren en zijn zoutvlaktes gebarsten. Uiteindelijk breekt het wolkendek boven het hoogplateau en spoelt erosie de grond weg. De hemel flitst aan honderd per uur. Zoutvlaktes en grindwegen lopen in geen tijd onder water om dan enkele uren later in ijspistes te bevriezen.

Ondanks dat er tijdens dit seizoen doorgaans minder toeristen rondreizen, lokt het hoogland extra bezoekers vanuit Patagonië. Duizenden watervogels en karmijnrode Andesflamingo’s verzamelen rond de kleurrijke lagunes. Jonge flamingomannetjes marcheren apetrots langs de oevers terwijl ze hun kopjes ritmisch heen-en-weer schudden, op zoek naar een wijfje. De Altiplano transformeert in een prachtige mozaïek: het toneel voor flamingoballet met op de achtergrond een snoer van actieve vulkanen.

https://vimeo.com/341170405

Vurige verkenners

Met zijn vele vulkanen vormt de Andes de ruggengraat van Zuid-Amerika. Deze krachtpatsers worden niet voor niets de toegangspoorten tot de kern der aarde genoemd. Elk jaar breken ze ons aardoppervlak op imposante wijze open. Want onder het Andesgebergte komen twee van de sterkste tektonische platen, de oceanische Nazcaplaat en de continentale plaat, elkaar tegen. Die onvriendelijke ontmoeting levert spectaculaire littekens op aan de oppervlakte en een aardverschuiving van 6 cm per jaar, om precies te zijn.

Vooral de Boliviaanse Licancabur, Chileense Villarica, Parinacota en Lascar steken met kop en schouders boven het prachtige landschap uit. En de Cotopaxi en Laguna Quilotoa in Ecuador doen nauwelijks onder. Wist je trouwens dat je voor het hoogste punt van de wereld, gemeten vanuit de kern van de aarde, niet op Mount Everest maar op de Ecuadoraanse Chimborazo moet zijn?

Het Chileense Paaseiland, tenslotte, geeft je het ultieme Cast Away-gevoel.

“Borrelende modderpoelen, kolkende geisers en warmwaterbronnen.

Geen enkel natuurfenomeen bevat zoveel tegenstellingen als een vulkaan.

Mooi en lelijk tegelijkertijd, een vulkaan verwoest het oude terwijl ze nieuw leven voorziet.

Plaatsen als Galapagos en Paaseiland tonen de natuur op zijn absolute limiet. ”

Vulkanische hoogtepunten en verborgen parels

Van de majestueuze Chimborazo en Cotopaxi in Ecuador tot de iconische Licancabur op de grens van Bolivia en Chili. Deze reuzen domineren het landschap en nodigen uit tot verkenning. Avonturiers kunnen hun hart ophalen bij de beklimming van actieve vulkanen zoals de Villarica of Lascar.

Maar ook buiten de gebaande paden lonkt het vulkanisch spektakel. Denk aan de geïsoleerde Galapagoseilanden, het mythische Rapa Nui of het ruige binnenland rond de Chileense Lascar. Hier schuilt de echte magie van Zuid-Amerika: rauw, puur en onvergetelijk.